Słownik

Aceton

związek organiczny, najprostszy keton alifatyczny, znajdujący szerokie zastosowanie w przemyśle i gospodarstwie domowym, np. jako zmywacz do paznokci

Benzen

związek organiczny, podstawowy węglowodór aromatyczny, wykorzystywany m.in. w przemyśle chemicznym oraz farmaceutycznym

blok gazowo-parowy w Płocku

planowana elektrociepłownia kogeneracyjna w Płocku o mocy 600 MWe. Kluczowym elementem inwestycji będzie zastosowanie rozwiązania z nowoczesną turbiną gazową o jednej z najwyższych dostępnych na rynku sprawności (klasa H)

BOE

ang. barrel of oil equivalent = baryłka ekwiwalentu ropy naftowej

Butadien

organiczny związek chemiczny. Gaz używany do produkcji syntetycznego kauczuku

BZT5

biochemiczne zapotrzebowanie tlenu – umowny wskaźnik określający biochemiczne zapotrzebowanie tlenu, czyli ilość tlenu wymaganą do utlenienia związków organicznych i/lub nieorganicznych przez mikroorganizmy (bakterie aerobowe). Wartość tę uzyskuje się w wyniku pomiaru zużycia tlenu przez badaną próbkę wody lub ścieków w ciągu 5 dób w temperaturze 20C. Pośrednio określa się w ten sposób stężenie substancji organicznej podatnej na biodegradację. Wskaźnik czystości wody i jakości oczyszczanych ścieków

CAPEX

nakłady inwestycyjne

CEE

(ang. Central and Eastern Europe) – Europa Środkowo-Wschodnia

Certyfikat AEO

(ang. Authorised Economic Operator) – w Polsce pod nazwą Certyfikat Upoważnionego Przedsiębiorcy. Status AEO to instytucja Wspólnotowego Kodeksu Celnego, która została wprowadzona do porządku prawnego Unii Europejskiej z dniem 1 stycznia 2008 r. celem stworzenia bezpiecznego łańcucha dostaw oraz walki z terroryzmem. Przyznanie statusu AEO to uznanie przedsiębiorcy za Upoważniony Podmiot Gospodarczy, tj. podmiot uprzywilejowany, któremu przysługuje szereg udogodnień przy dokonywaniu obrotu towarowego. Status AEO przyznany w jednym państwie członkowskim Unii Europejskiej jest uznawany w całej Wspólnocie

Certyfikat wdrożenia Ramowego Systemu Zarządzania Responsible Care

(Certyfikat RSZ RC) Certyfikat RSZ RC jest potwierdzeniem, że PKN ORLEN jest firmą funkcjonującą zgodnie z najwyższymi międzynarodowymi standardami zarządzania w obszarze tzw. triady HSE (Health, Safety, Environment), działającą zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, w poszanowaniu określonych prawem warunków środowiskowych i w myśl założeń społecznej odpowiedzialności biznesu. Wszelkie działania prowadzone są profesjonalnie. Realizując je Spółka myśli o obecnym i przyszłym oddziaływaniu środowiskowym Koncernu

ChZT

chemiczne zapotrzebowanie tlenu – umowne pojęcie oznaczające ilość tlenu (mgO2/dm³) pobranego z utleniacza (dwuchromianu potasu K2Cr2O7) na utlenienie związków organicznych i niektórych nieorganicznych (np. siarczynów, siarczków, żelaza (II), amoniaku) do najwyższego w danych warunkach stopnia utlenienia. Stosowane jako miara zanieczyszczeń w wodzie i ściekach

CODO

stacja paliw będąca własnością sieci i prowadzona przez ajenta

CONCAWE

(Conservation of Clean Air and Water in Europe) – stowarzyszenie zrzeszające firmy naftowe. Prace CONCAWE dostarczają informacji o oddziaływaniu europejskiego przemysłu naftowego na środowisko naturalne. Pozwalają również na techniczne przygotowanie firm naftowych do realizacji takich zadań, jak np. ograniczenie negatywnego oddziaływania chemikaliów na ludzi i środowisko naturalne

CSR

(ang. corporate social responsibility) - społeczna odpowiedzialność biznesu. Odpowiedzialność społeczna rozumiana jest jako strategia zarządzania i koncepcja podejścia do prowadzenia biznesu, zakładająca budowanie dobrych i trwałych relacji, opartych o wzajemne zrozumienie oczekiwań i szacunek z szeroko rozumianym otoczeniem biznesowym

DOFO

stacja paliw będąca własnością ajenta I prowadzona na zasadzie umowy franszyzy

Dyferencjał Brent/Ural

różnica między notowaniami dwóch gatunków ropy naftowej liczona wg formuły Med Strip – Ural Rdam (Ural CIF Rotterdam)

Dywidenda

przypadająca na 1 akcję (udział) część zysku netto spółki kapitałowej przeznaczona do wypłaty dla akcjonariuszy

Dzień prawa do dywidendy

dzień, według którego ustala się listę akcjonariuszy uprawnionych do dywidendy za dany rok obrotowy. Tylko osoby posiadające w tym dniu akcje spółki mają prawo do otrzymania dywidendy za dany rok obrotowy

Dzień wypłaty dywidendy

dzień, w którym następuje przekazanie dywidendy akcjonariuszom spółki

E&P

(ang. Exploration and Production) sektor poszukiwań i wydobycia

EBIT

wynik operacyjny

EBITDA

(ang. earnings before interest, tax, depreciation and amortisation) zysk przed odsetkami, opodatkowaniem i amortyzacją

EBITDA LIFO

EBITDA LIFO = raportowana EBITDA + wycena zapasów

EPCA

(The European Petrochemical Association) – Europejskie Stowarzyszenie Petrochemiczne to międzynarodowa organizacja niekomercyjna z siedzibą w Brukseli, która obsługuje ogólnoświatową społeczność producentów petrochemicznych, ich dostawców, klientów i usługodawców. W tym segmencie branży EPCA stanowi platformę spotkań, wymiany informacji oraz transferu wiedzy, jak również ośrodek analityczny kwestionujący dotychczasowe sposoby działania. EPCA gromadzi ponad 700 firm członkowskich z 53 krajów

ERT

(European Roundtable of Industrialists) – Europejski Okrągły Stół Przemysłowców organizacja powstała w 1983 roku zrzeszająca ponad 50 prezesów europejskich koncernów przemysłowych

Etylen

związek organiczny, najprostszy węglowodór nienasycony (alken); eten

EURIBOR

(ang. Euro Interbank Offered Rate) – stopa procentowa przyjęta na rynku międzybankowym w strefie euro dla kredytów międzybankowych

Fenol

związek organiczny, stosowany jest do produkcji włókien poliamidowych, fenoplastów, barwników, farmaceutyków, środków wybuchowych. Środek dezynfekujący i konserwujący

Fertilizers Europe

(Europejska Organizacja Producentów Nawozów) – organizacja zrzeszająca największe europejskie przedsiębiorstwa produkujące nawozy

GDOŚ

Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska jest instytucją, która odpowiada za realizację polityki ochrony środowiska w zakresie: zarządzania ochroną przyrody, w tym m.in. obszarami Natura 2000, i kontroli procesu inwestycyjnego. Realizuje także zadania dotyczące zapobiegania i naprawy szkód w środowisku

Glikole

najprostsze dihydroksylowe alkohole alifatyczne

HSE

Health, Safety and Environment – pl. Zdrowie, Bezpieczeństwo i Środowisko

Imisja

ilość substancji pyłowych lub gazowych w jednostce objętości powietrza atmosferycznego, przenoszonych przez wiatr, często z dużych odległości. Stanowią je produkty spalania paliw i substancje pochodzące z prowadzonych procesów technologicznych.

Indeks EII wg. metodologii Solomon’a

(Energy Intensity Index) – wskaźnik intensywności energetycznej, benchmark umożliwiający porównywanie efektywności energetycznej rafinerii.

Industrial Emission Directive

(IED) - Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE w sprawie emisji przemysłowych

Instalacja Hydroodsiarczania Gudronu

(HOG) – instalacja rafineryjna przeznaczona do przeróbki pozostałości próżniowej z destylacji rurowo-wieżowej na lżejsze produkty oraz przygotowania pozostałości próżniowej do spalania w Elektrociepłowni, m.in. poprzez odsiarczane przy pomocy wodoru

Instalacja Metatezy

instalacja mająca na celu zwiększenie produkcji propylenu w Płocku do poziomu 550 tys. ton rocznie

Instalacja SCR

(Selective Catalitic Reduction) – instalacja odazotowania spalin metodą katalityczną SCR oczyszcza spaliny z kotła gazowoolejowego. Instalacja SCR na kotłach jest elementem rozpoczętego w roku 2010 Programu Inwestycji Ekologiczno-Energetycznych PKN ORLEN dotyczącego dostosowania Elektrociepłowni w Płocku do wymagań obowiązujących od 2016 r

Instalacja/technologia odazotowania spalin DeNOx

technologia katalitycznego odazotowania spalin (SCR) zastosowana w Elektrociepłowni, pozwalająca na redukcje tlenków azotu obecnych w spalinach do azotu cząsteczkowego, celem dotrzymania norm emisji spalin

Kapitał Pracujący

należności z tytułu dostaw i usług + zapasy – zobowiązania z tytułu dostaw i usług

Kodeks spółek handlowych

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. 2013 nr 0 poz. 1030 z późn. zm.)

KPI Kluczowe wskaźniki efektywności

(ang. Key Performance Indicators) – finansowe i niefinansowe wskaźniki stosowane jako mierniki w procesach pomiaru stopnia realizacji celów organizacji

kryteria ESG

(Environmental, Social, Governance) − skrót oznaczający czynniki, w oparciu o które tworzone są oceny pozafinansowe przedsiębiorstw, państw i innych organizacji. Składają się one z 3 elementów: E – Środowisko (z ang. environmental), S – Społeczna odpowiedzialność (z ang. social responsibility) i G – Ład korporacyjny (z ang. corporate governance). Ich głównym celem jest dostarczenie inwestorom możliwości porównania na jednej płaszczyźnie alternatywnych kierunków inwestowania, poprzez analizę tych 3 parametrów

Kwas tereftalowy

organiczny związek chemiczny z grupy kwasów aromatycznych. Oczyszczony kwas tereftalowy (PTA) jest stosowany głównie jako surowiec do produkcji politereftalanu etylenu (PET), włókien poliestrowych oraz włókien poliamidowych o dużej wytrzymałości na zrywanie

LIBOR

(ang. London Interbank Offered Rate) – stopa procentowa przyjęta na rynku międzybankowym w Londynie dla kredytów międzybankowych

LPG

(ang. Liquefied Petroleum Gas) - gaz płynny, stanowi mieszaninę propanu i butanów. LPG znajduje zastosowanie jako paliwo kuchenne, paliwo do ogrzewania oraz jako paliwo silnikowe

Modelowa Marża Downstream

liczona wg formuły: przychody (90,7% Produkty = 22,8% Benzyna + 44,2% ON + 15,3% COO + 1,0% SN 150 + 2,9% Etylen + 2,1% Propylen + 1,2% Benzen + 1,2% PX) minus koszty (wsad 100% = 6,5% Ropa Brent + 91,1% Ropa URAL + 2,4% Gaz ziemny)

Modelowa Marża Petrochemiczna

liczona wg formuły: przychody ze sprzedaży produktów (98% Produkty = 44% HDPE + 7% LDPE + 35% PP Homo + 12% PP Copo) minus koszty (100% wsadu = 75% nafty + 25% LS VGO). Notowania rynkowe kontrakt

Modelowa Marża Rafineryjna

liczona wg formuły: przychody ze sprzedaży produktów (93,5% Produkty = 36% Benzyna + 43% Diesel + 14,5% Ciężki olej opałowy) minus koszty (100% wsadu: ropa i pozostałe surowce). Całość wsadu przeliczona wg notowań ropy Brent. Notowania rynkowe spot

mWIG40

indeks obejmuje 40 średnich spółek notowanych na Głównym Rynku Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie

NCW biopaliw i biokomponentów

(Narodowy Cel Wskaźnikowy) − tj. minimalny udział biopaliw i biokomponentów w paliwach w danym roku, którego realizacja dokonywana jest przez podmioty do tego zobowiązane, czyli głównie koncerny naftowe dostarczające paliwa na rynek

Ocena ratingowa

ratingi kredytowe wyrażają opinię na temat względnej zdolności danego podmiotu do wykonania swoich zobowiązań finansowych, w tym wypłaty odsetek, dywidend uprzywilejowanych, spłaty kapitału, zaspokojenia roszczeń ubezpieczeniowych oraz wykonania zobowiązań wobec kontrahentów. Ratingi kredytowe pozwalają inwestorom ocenić prawdopodobieństwo otrzymania należnych im wypłat z tytułu dokonanych inwestycji

ODPISY AKTUALIZUJĄCE

odpisy z tytułu utraty wartości aktywów trwałych przeprowadzane zgodnie z przepisami międzynarodowego standardu rachunkowości MSR 36 – utrata wartości aktywów

Odpowiedzialność i Troska

już od 22 lat, pod auspicjami Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego, funkcjonuje w Polsce światowy Program Responsible Care (pl. Odpowiedzialność i Troska). Jest to prośrodowiskowy program realizowanym przez przemysł chemiczny na całym świecie. W Polsce realizatorami programu jest 31 firm sektora chemicznego i branż pokrewnych, które dobrowolnie realizują działania na rzecz: ochrony środowiska, ochrony zdrowia, wzrostu bezpieczeństwa procesowego

Odwierty netto

liczba odwiertów skorygowana o udziały innych partnerów

Oleje lekkie

inaczej oleje napędowe, mieszanina węglowodorów pochodzenia naftowego zawierających od 9 do 25 atomów węgla w cząsteczce, np.: Olej napędowy grzewczy Ekoterm Plus (PKN ORLEN), znajduje zastosowanie w kotłach ogrzewających domy mieszkalne, kotłach parowych, piecach przemysłowych oraz technologicznych

Oleje opałowe ciężkie C1 i C3

olej opałowy ciężki C1 jest otrzymywany w wyniku zmieszania komponentów ciężkich i lekkich pochodzących z wtórnej oraz zachowawczej przeróbki ropy naftowej. Olej opałowy ciężki 1 przeznaczony jest do stosowania jako paliwo do kotłów centralnego ogrzewania, kotłów parowych, pieców przemysłowych oraz do celów technologicznych. Olej opałowy ciężki C-3 jest mieszaniną węglowodorów otrzymywaną w toku zachowawczych i wtórnych rafineryjnych procesów przerobu ropy naftowej. Przeznaczony jest do stosowania jako paliwo do kotłów centralnego ogrzewania, kotłów parowych, pieców przemysłowych oraz do celów technologicznych

OPEC

(ang. Organization of the Petroleum Exporting Countries) – Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową z siedzibą w Wiedniu. Celem organizacji jest kontrolowanie światowego wydobycia ropy naftowej, poziomu cen i opłat eksploatacyjnych. Do OPEC obecnie należą: Algieria, Angola, Arabia Saudyjska, Ekwador, Irak, Iran, Katar, Kuwejt, Libia, Nigeria, Wenezuela i Zjednoczone Emiraty Arabskie

Ortoksylen

organiczny związek chemiczny, węglowodór aromatyczny, pochodna benzenu. Wykorzystywany jest jako półprodukt do produkcji bezwodnika ftalowego oraz benzyn silnikowych

Osoby nieaktywne

osoby przebywające na długotrwałych absencjach, np.: na urlopach bezpłatnych, urlopach macierzyńskich, urlopach wychowawczych, urlopach rodzicielskich, zasiłkach rehabilitacyjnych i służbie wojskowej

PCW

tworzywo sztuczne, polichlorek winylu

Polietylen

polimer otrzymywany w wyniku polimeryzacji etylenu (etenu). Z polietylenu wytwarza się: protezy, izolacje elektryczne, folie, rury, węże, pojemniki, materiały elektroizolacyjne, kije hokejowe, narty, żagle, liny, kamizelki kuloodporne, zabawki, opakowania

Polipropylen

polimer otrzymywany w wyniku stereospecyficznej polimeryzacji propenu, używany do wyrobu m.in. włókien, folii, artykułów technicznych, itp

PRIBOR

(ang. Prague Inter Bank Offered Rate) – stopa procentowa przyjęta na czeskim rynku międzybankowym dla kredytów międzybankowych

Procedura Gospodarki Odpadami

dokument wewnętrzny Spółki regulujący gospodarkę odpadami, opracowany na podstawie obowiązujących aktów prawnych

Propylen

związek organiczny, węglowodór nienasycony. Propylen jest surowcem do otrzymywania wielu związków organicznych, m.in.: alkoholu izopropylowego, gliceryny, izopropylobenzenu, polipropylenu

REACH

Rozporządzenie (WE) 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej, którego głównym celem jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska, przy jednoczesnym wsparciu konkurencyjności unijnego sektora chemikaliów. Rozporządzenie propaguje również alternatywne metody oceny zagrożeń stwarzanych przez substancje chemiczne w celu ograniczenia liczby badań przeprowadzanych na zwierzętach

Respect Index

indeks obejmujący firmy odpowiedzialne społecznie notowane na Głównym Rynku Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Odpowiedzialność społeczna rozumiana jest jako strategia zarządzania i koncepcja podejścia do prowadzenia biznesu, zakładająca budowanie dobrych i trwałych relacji, opartych o wzajemne zrozumienie oczekiwań i szacunek z szeroko rozumianym otoczeniem biznesowym

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r.

(Dz. U. 2012.177.1031) - w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu

Rynek Catalyst

rynek obligacji na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Prowadzony jest na platformach transakcyjnych Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie i BondSpot

Saletra amonowa

związek nieorganiczny, uniwersalny nawóz azotowy

System EBI

Elektroniczna Baza Informacji, administrowana przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie

System EU ETS

Europejski System Handlu Emisjami  – znany także jako wspólnotowy rynek uprawnień do emisji dwutlenku węgla (CO2)" lub system ETS."

System Zarządzania Ryzykiem Korporacyjnym

kluczowe narzędzie zapewniające informacje o występujących ryzykach i skuteczności zarządzania nimi w celu realizacji celów strategicznych i operacyjnych

Toluen

związek organiczny, węglowodór aromatyczny Wysokiej czystości produkt wykorzystywany najczęściej jako półprodukt do wyrobu półproduktów organicznych, barwników, rozpuszczalników, klejów, materiałów wybuchowych, paliw silnikowych

Towarowa Giełda Energii (TGE)

przedmiotem obrotu na TGE jest energia elektryczna, paliwa ciekłe i gazowe, a także limity wielkości emisji zanieczyszczeń. TGE rozpoczęła działalność operacyjną 30 czerwca 2000 roku, kiedy zawarte zostały pierwsze kontrakty na dostawę energii elektrycznej na tzw. Rynku Dnia Następnego (RDN). Obecnie TGE prowadzi: Rynek Dnia Następnego (RDN), Rynek Terminowy Towarowy (RTT) z fizyczną dostawą, Rynek Praw Majątkowych dla OZE i Kogeneracji. TGE prowadzi także Rejestr Świadectw Pochodzenia dla energii elektrycznej wyprodukowanej w OZE oraz w wysokosprawnych źródłach kogeneracyjnych, a także Rynek Uprawnień do Emisji CO2

TSR (Total Shareholder Return)

wskaźnik ekonomiczny określający stopę zwrotu inwestorów z posiadania akcji danego przedsiębiorstwa w danym okresie

Turbozespół TG7

turbozespół upustowo – przeciwprężny o mocy 70 MWe, włączony w istniejącą dotychczas strukturę Elektrociepłowni, umożliwiający zwiększenie potencjału wytwórczego energii elektrycznej

Uprawnienia do emisji CO2

prawa majątkowe, ujmowane jako wartości niematerialne, które nie podlegają amortyzacji (z uwagi na wysoką wartość końcową), lecz podlegają analizie pod kątem utraty wartości

Ustawa o Szczególnych Uprawnieniach Ministra Właściwego do Spraw Skarbu Państwa

Ustawa z dnia 18 marca 2010 r. o szczególnych uprawnieniach ministra właściwego do spraw skarbu Państwa oraz ich wykonywaniu w niektórych spółkach kapitałowych lub grupach kapitałowych prowadzących działalność w sektorach energii elektrycznej, ropy naftowej oraz paliw gazowych (Dz. U. nr 65, poz. 404)

VILIBOR

(ang. Vilnius Inter Bank Offered Rate) – stopa procentowa przyjęta na litewskim rynku międzybankowym dla kredytów międzybankowych

WIBOR

(ang. Warsaw Inter Bank Offered Rate) – stopa procentowa przyjęta na polskim rynku międzybankowym dla kredytów międzybankowych

WIG Poland

w skład indeksu wchodzą wyłącznie akcje krajowych spółek notowanych na Głównym Rynku Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie, które spełnią bazowe kryteria uczestnictwa w indeksach

WIG-Paliwa

indeks sektorowy, w którego skład wchodzą spółki uczestniczące w indeksie WIG i jednocześnie zakwalifikowane do sektora „przemysł paliwowy”

WIG20

indeks obliczany na podstawie wartości portfela akcji 20 największych i najbardziej płynnych spółek z Głównego Rynku Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie

WIG30

indeks obliczany na podstawie wartości portfela akcji 30 największych i najbardziej płynnych spółek z Głównego Rynku Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie

Wodorotlenek sodu, soda żrąca, soda kaustyczna, NaOH

nieorganiczny związek chemiczny z grupy wodorotlenków, należący do najsilniejszych zasad. Stosowany jest do produkcji mydła, środków piorących, celulozy, jedwabiu wiskozowego, barwników, papieru, do rafinacji ropy naftowej, wyrobu szkła wodnego, a także jako masa pochłaniająca i odczynnik w laboratorium

Wskaźnik wypadkowości TRR

(Total Recordable Rate) jest międzynarodowym wskaźnikiem wypadkowości w przedsiębiorstwach.  W PKN ORLEN  wyznaczany jest w następujący sposób: TRR = (ilość wypadków przy pracy w danym okresie z absencją chorobową / liczbę roboczogodzin przepracowanych w tym okresie) * 1000000

Wycena Zapasów

korekta LIFO

zapasy obowiązkowe

uregulowania prawne nałożone na przedsiębiorców i handlowców operujących na polskim rynku, mówiące o obowiązku utrzymywania obowiązkowych zapasów ropy naftowej lub paliw (z wyłączeniem gazu płynnego LPG)

ZWZ

Zwyczajne Walne Zgromadzenie

Ług sodowy

wodny roztwór wodorotlenku sodu NaOH. Należy do podstawowych surowców chemicznych i znalazł zastosowanie niemalże we wszystkich gałęziach przemysłu