Badania i rozwój technologiczny

Wszelkie projekty rozwojowe wdrażane przez Koncern ukierunkowane są na osiąganie korzyści biznesowych, przy jednoczesnym uwzględnieniu aspektów społecznej odpowiedzialności biznesu.

Grupa ORLEN, dążąc do efektywnej realizacji celów strategicznych, ukierunkowana jest na rozwój i angażuje się w liczne przedsięwzięcia B+R. Dotyczy to wszystkich obszarów biznesowych, w których funkcjonują spółki Grupy ORLEN, tj. rafinerii, petrochemii, wydobycia oraz energetyki. Inicjatywy rozwojowe realizowane są we wszystkich krajach, w których Koncern posiada aktywa produkcyjne, a wypracowane w ich ramach rozwiązania innowacyjne umacniają fundamenty dalszego wzrostu całej Grupy ORLEN.

Realizowane inicjatywy w pełni wpisują się w wytyczne Ministerstwa Gospodarki w zakresie wspierania innowacyjności oraz zaangażowania w przedsięwzięcia badawczo-rozwojowe, mające na celu promocję polskiej gospodarki oraz wzmocnienie pozycji konkurencyjnej kraju.

Wszelkie projekty rozwojowe wdrażane przez Koncern ukierunkowane są na osiąganie korzyści biznesowych, przy jednoczesnym uwzględnieniu aspektów społecznej odpowiedzialności. Dlatego też każda inicjatywa jest skrupulatnie oceniana pod kątem potencjalnego wpływu na środowisko, a wdrażanie rozwiązań przyjaznych środowisku pozostaje jednym z priorytetów Grupy ORLEN. Obok aspektu ekologicznego, społeczna odpowiedzialność Koncernu w ramach działań badawczo – rozwojowych przejawia się w rozwijaniu kapitału ludzkiego i budowaniu oraz stymulowaniu rozwoju lokalnych centrów kompetencji.

POLSKA   

PKN ORLEN Do prac zrealizowanych przez PKN ORLEN w 2014 roku, z punktu widzenia redukcji emisji do atmosfery, należało między innymi przeprowadzenie przeglądu gospodarki gazami wodorowymi i wodorem. Opracowano szereg inicjatyw i projektów mających na celu m.in. redukcję strat wodoru, zwiększenie odzysku węglowodorów, zwiększenie uzysków na instalacji Hydrokrakingu dzięki podniesieniu jakości gazu obiegowego oraz wydłużenie czasu życia katalizatora na instalacji Izomeryzcji poprzez redukcję zawartości tlenu węgla w gazie wodorowym. Konsekwentne zmniejszanie emisji poprzez rozwój nowych technologii pozwoli na dalsze ograniczenie wpływu na środowisko.

W celu poprawy efektywności energetycznej kontynuowano również prace w zakresie oceny możliwości modernizacji technicznej kolumn atmosferycznych i próżniowych na instalacji destylacji rurowo-wieżowej (DRW). Podjęte działania mają na celu przede wszystkim maksymalizację uzysku produktów o wyższej marży a także zmniejszenie wpływu na środowisko naturalne poprzez efektywniejsze wykorzystanie surowców. Po wcieleniu aktywów produkcyjnych spółki ORLEN OIL do struktur PKN ORLEN kontynuowano prace związane z rozpoczęciem produkcji baz olejowych grupy II i III a także projekty dotyczące modernizacji kolumn propylenowych i kolumny olejowej w celu zwiększenia obciążenia instalacji Olefin II. Wykonano również studia porównawcze Solomona dotyczące głównych wskaźników konkurencyjności i efektywności dla obszaru Olefin, Elektrociepłowni oraz Kompleksu Aromatów.

PKN ORLEN w 2014 r. był zaangażowany w rozwój obszaru wysokosprawnej energetyki opartej na gazie ziemnym. Prowadzone były prace nad budową bloku parowo-gazowego we Włocławku, a także podjęto decyzję o realizacji podobnego projektu w Płocku. Najistotniejsze zalety tego typu bloków to wyższa sprawność i elastyczność pracy w porównaniu z konwencjonalnymi systemami produkcji energii elektrycznej, opartymi na paliwie węglowym. Technologie wykorzystywane w blokach CCGT (Combined Cycle Gas Turbine) powodują również znacznie niższe emisje szkodliwych substancji, takich jak NOX, SO2 i gazy cieplarniane. W wyniku projektów realizowanych przez PKN ORLEN w Płocku i Włocławku polska energetyka przemysłowa zyska nowe moce, które przyczynią się nie tylko do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego kraju ale będą produkować energię i ciepło zgodnie z obowiązującymi wytycznymi polityki klimatycznej.

Z kolei w istniejącym Zakładzie Elektrociepłowni PKN ORLEN realizowany był program inwestycji ekologicznych obejmujących budowę nowoczesnych instalacji katalitycznego odazotowania i odpylania oraz odsiarczania spalin mający na celu spełnienie rygorystycznych norm emisji przemysłowych, wchodzących w życie 1 stycznia 2016 roku.

Dodatkowo, w 2014 roku PKN ORLEN ściśle współpracował z następującymi ośrodkami i instytucjami prowadzącymi działalność badawczo-rozwojową:

  • ORLEN Laboratorium w Płocku przy prowadzeniu rozruchów testowych na instalacjach produkcyjnych oraz w zakresie usług analitycznych,
  • Ośrodkiem Badawczo-Rozwojowym Przemysłu Rafineryjnego S.A. w Płocku przy prowadzeniu ciągłego monitoringu procesów korozyjnych na instalacjach: DRW II, III, V, VI, Fluidalnego Krakingu Katalitycznego, Hydrokrakingu i Olefin II,
  • Instytutem Przemysłu Organicznego w Warszawie oraz Mia-Che Chemical Consulting w Skawinie w zakresie zagospodarowania substancji chemicznych zgodnie z obowiązującymi, restrykcyjnymi przepisami,
  • Uniwersytetem Warmińsko – Mazurskim oraz Uniwersytetem Szczecińskim przy opracowaniu technologii produkcji biokomponentów z glonów olejowych z wykorzystaniem CO2 i wód poprodukcyjnych,
  • Z Polskim Towarzystwem Biomasy POLBIOM w opracowywaniu analiz w zakresie możliwości pozyskania biomasy na cele produkcji biopaliw kolejnych generacji.

PKN ORLEN współpracował również z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju w przygotowaniu i uruchomieniu dedykowanego programu B+R dla sektora chemicznego realizowanego przez Polską Izbę Przemysłu Chemicznego. W ten sposób PKN ORLEN przyczynia się do rozwoju polskiej nauki, poprzez wymianę know-how z eksperckimi instytucjami badawczymi.   

Grupa ANWIL W 2014 roku Grupa ANWIL kontynuowała prace badawczo-rozwojowe z firmą AkzoNobel związane z wdrożeniem technologii ciągłego dozowania inicjatorów (CID) w procesie polimeryzacji polichlorku winylu. Umożliwi ona m.in. zwiększenie bezpieczeństwa produkcji, zmniejszenie zużycia energii elektrycznej, a także wpłynie na poprawę kondycji środowiska poprzez wyeliminowanie z użycia rozpuszczalnika alifatycznego.

Grupa ANWIL prowadzi wraz z Politechniką Łódzką oraz Głównym Instytutem Górnictwa prace nad opracowaniem specjalistycznej mieszanki PCW do aplikacji w izolacjach kablowych. Przeprowadzone zostały również studia wykonalności dla projektu zwiększenia zdolności produkcyjnych oraz poprawy efektywności energetycznej instalacji amoniaku i kwasu azotowego w obszarze nawozowym. Z kolei studium poprawy efektywności energetycznej instalacji w obszarze tworzyw sztucznych przyczyni się do zmniejszenia zużycia energii cieplnej i elektrycznej w procesach produkcyjnych prowadzonych w tym obszarze.

ORLEN Oil Prace badawczo-wdrożeniowe prowadzone w 2014 roku przez ORLEN Oil miały na celu poszerzenie oferty rynkowej oraz rozwój technologii nowych produktów obejmujących oleje silnikowe w klasie 5W-30, nowoczesne oleje silnikowe w klasie 5W-30 i 10W-30, oleje hydrauliczne (biodegradowalne, arktyczne, syntetyczne), oleje do gazowych silników przemysłowych a także specjalistyczne oleje stosowane w procesach obróbki skrawaniem i oleje konserwująco-myjące. Działania te związane są z rosnącymi wyzwaniami w zakresie ochrony środowiska, wymaganiami eksploatacyjnymi pojazdów samochodowych oraz maszyn i urządzeń przemysłowych. Dodatkowo rozpoczęto badania związane z optymalizacją temperatur pracy instalacji rafinacji destylatów próżniowych mające na celu obniżenie jej energochłonności. Kontynuowano również projekt obniżenia kosztów energetycznych hydrorafinacji olejów bazowych na instalacji HROS (Hydrorafinacja Olejów Smarowych).

ORLEN POŁUDNIE

Grupa Rafineria Trzebinia W grudniu 2014 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenia Rafinerii Trzebinia S.A. oraz Rafinerii Nafty Jedlicze S.A. podjęły decyzję o połączeniu obu spółek, które zostało zrealizowane w dniu 5 stycznia 2015 roku. W związku z przeprowadzonymi procesami konsolidacyjnym zmianie uległa nazwa spółki na ORLEN Południe S.A.

Grupa Rafineria Trzebinia kontynuowała prace związane z optymalizacją pracy instalacji DRW mające na celu poprawę uzysków produktów pełnowartościowych oraz zmniejszenie jej energochłonności. Przeprowadzono analizę rozdestylowania frakcji A-4 pod kątem jej zagospodarowania do produkcji baz olejowych o wysokich wskaźnikach lepkości i gaczy parafinowych.

Podjęte działania umożliwiły uzyskanie produktów o parametrach dających możliwość poszerzenia grupy Klientów/branż do których mogą adresowane przy jednoczesnym uzyskaniu znacznej poprawy ekonomiki procesów produkcyjnych. Kontynuowane były prace nad recepturami nowych specyfików parafinowych wykorzystywanych w przemyśle oponiarskim, gumowym, świecowym i rolniczym.

Rafinerii Nafty Jedlicze S.A. W 2014 roku, zapoczątkowano prace nad paliwem żeglugowym oraz w porozumieniu z PKN ORLEN, kontynuowano prace związane z II i III generacją biopaliw, które wpłyną pozytywnie wpłyną na stan środowiska naturalnego. Dodatkowo Rafinerii Nafty Jedlicze S.A. przygotowano dokumentację techniczną i projektową do produkcji benzyny lotniczej AVGAS 100 LL oraz kontynuowano prace nad zagospodarowaniem ubocznych strumieni gazowych z procesów technologicznych. Powyższe działania mają na celu optymalizację energetyczną i kosztową prowadzonych procesów produkcyjnych. Prowadzono również prace związane z projektem „Metal Working Fluids” obejmującym kompleksowe badania technologii wytwarzania płynów do obróbki metali oraz baz olejowych z olejów odpadowych, które zakończyły się wytypowaniem 15 produktów i przekazaniem ich do testowania u potencjalnych klientów. Realizacja projektu w długiej perspektywie zaowocuje poszerzeniem oferty Zakładu w Jedliczu. Sprzężenie nowatorskiej technologii otrzymywania środków smarnych do obróbki metali ma również wymierny efekt środowiskowy, dzięki ekologicznemu wykorzystaniu odpadów, jakimi są oleje przepracowane.

ORLEN Asfalt Sp. z o.o. W ORLEN Asfalt Sp. z o.o. prowadzono zaawansowane prace związane z wdrożeniem nowej grupy asfaltów oznaczonych symbolem ORBITON HiMA (Highly Modified Asphalts) z wysoką zawartością polimeru specjalnego. Asfalt modyfikowany polimerem charakteryzuje się bardzo dużą wytrzymałością w tym zwiększoną odpornością na koleinowanie, pękanie i działanie wody oraz mrozu. Zastosowanie technologii nowej generacji gwarantuje, że nawierzchnia drogi jest trwalsza, a jej użytkowanie bardziej ekonomiczne. Dzięki zastosowaniu asfaltów modyfikowanych znacząco, bo aż do 50 lat, wydłuża się czas użytkowania drogi bez konieczności przeprowadzania głębokich remontów. Poprzez zwiększenie okresów międzyremontowych podczas eksploatacji dróg, ograniczona zostaje liczba korków, czego efektem jest niższa emisja spalin. Jednocześnie wykonanie warstw nawierzchni według bardziej wymagających technologii pozwala m.in. na redukcję hałasu komunikacyjnego.

LITWA

Grupie ORLEN Lietuva W Grupie ORLEN Lietuva w 2014 roku kontynuowane były prace badawczo-rozwojowe związane z poprawą efektywności procesów produkcyjnych. Dzięki oddaniu do użytkowania na początku 2014 roku zaawansowanej technologicznie instalacji Visbreaker Vacuum Flasher pogłębiono przerób ropy naftowej, co pozwoliło zwiększyć uzyski paliw i pozytywnie wpłynęło na ekonomikę biznesu na Litwie.

CZECHY

Unipetrol ORLEN GroupDziałalność badawczo-rozwojowa Grupy Unipetrol w 2014 roku realizowana była we współpracy ze spółką VUAnCh i Polymer Institute Brno s.r.o. Najważniejsze prace dotyczyły optymalizacji procesów produkcji olejów opałowych przy zachowaniu ich standardów jakościowych oraz analizy możliwych sposobów poprawy jakości olejów napędowych. Przeprowadzano również testy dodatków poprawiających jakość asfaltów. Zrealizowano również projekty rozwojowe mające na celu optymalizację zużycia katalizatorów. W obszarze poliolefin prowadzono badania układów katalitycznych, które pozwoliły na wprowadzenie w produkcji kopolimerów blokowych nowego układu katalitycznego spełniającego wymagania REACH 2015 roku.

Grupa ORLEN realizuje wymagania wynikające z rozporządzenia REACH (rozporządzenie (WE) 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej), którego głównym celem jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska, przy jednoczesnym wsparciu konkurencyjności unijnego sektora chemikaliów. Rozporządzenie propaguje również alternatywne metody oceny zagrożeń stwarzanych przez substancje chemiczne w celu ograniczenia liczby badań przeprowadzanych na zwierzętach. W ramach realizacji zadań rozporządzenia, producenci i importerzy substancji są zobowiązani do ich rejestracji w Europejskiej Agencji Chemikaliów (ECHA). Według stanu na dzień 31 grudnia 2014 roku w bazie ECHA znajdowało się 244 dokumentacji rejestracyjnych przedłożonych przez Grupę ORLEN