Downstream – Energetyka

Obecnie przewiduje się, iż globalna konsumpcja energii w latach 2010-2030 będzie rosła w tempie 1,8-1,9% rocznie.

Otoczenie rynkowe

Ponad 80% zużywanej na świecie energii pochodzi aktualnie z paliw kopalnych: ropy naftowej, węgla i gazu ziemnego. W obecnych warunkach najtańszym źródłem energii nadal pozostaje węgiel. Jednak w perspektywie roku 2050 to źródło energii będzie zastępowane gazem ziemnym. Przewiduje się, że już w najbliższej dekadzie energetyka oparta o gaz zacznie odgrywać kluczową rolę w rozwoju europejskiego rynku. Taniejąca ropa naftowa będzie miała bez wątpienia wpływ na obniżki cen tzw. błękitnego paliwa. Gaz łupkowy, którego cena w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie jest niska, będzie mógł konkurować z węglem oferując znaczącą redukcję emisji CO2.

Zużycie energii elektrycznej w Unii Europejskiej w 2012 roku [MWh/osobę].1)

Wykres: Zużycie energii elektrycznej w Unii Europejskiej w 2012 roku [MWh/osobę].

1) Z państw UE usunięto Luksemburg ze względu na brak reprezentatywnych danych.

Źródło: Analiza własna na podstawie danych Eurostat oraz innych publicznie dostępnych informacji.

W Polsce zużycie energii na jednego mieszkańca kształtuje się znacznie poniżej średniej w Unii Europejskiej.

W związku z rozwojem gospodarczym kraju w Polsce w latach 2015-2030 prognozowany jest wzrost popytu na energię elektryczną.

Popyt krajowy na energię w Polsce w latach 2010-2030 [TWh].1)

Wykres: Popyt krajowy na energię w Polsce w latach 2010-2030 [TWh].

1) Końcowe zapotrzebowanie na energię elektryczną, tj. bez uwzględnienia strat w przesyle i potrzeb własnych elektrowni.

Źródło: Analiza własna na podstawie danych CERA, ARE.

W latach 2010-2013 popyt na energię wzrastał w średnim tempie 1,4% rocznie. W latach 2013-2020 spodziewane jest jego niewielkie przyspieszenie (wg CERA CAGR wyniesie około 1,6%). Znacząca część istniejących mocy wytwórczych wymaga modernizacji i/lub wymiany z uwagi na wiek i wysoką emisyjność. Szacuje się, że do 2020 roku z rynku wycofane powinno zostać około 5 GW mocy wytwórczych.

Do 2011 roku hurtowe ceny energii elektrycznej wykazywały stabilny wzrost. W latach 2012-2013 nastąpił spadek cen z poziomu około 180 PLN/MWh na koniec 2011 roku do poziomu około 140 PLN/MWh na koniec 2013 roku. Od trakcie 2014 roku można było jednak zaobserwować stopniowy wzrost cen na rynku hurtowym do poziomu około 173 PLN/MWh na koniec roku.

W obszarze energetycznym segmentu downstream Grupy ORLEN kluczowym rynkiem koncernu jest Polska. Rodzimy rynek zapewnia korzystne perspektywy rozwoju z uwagi na niższe zużycie energii w porównaniu do większości krajów europejskich.

Czechy posiadają atrakcyjny rynek energetyczny, ale z istotnymi barierami wejścia dla Grupy ORLEN. Dominującą pozycję w zakresie produkcji energii elektrycznej zajmuje CEZ (České Energetické Závody). W latach 2010-2012 popyt na energię w Czechach był stabilny. W latach 2013-2020 wg CERA, spodziewany jest wzrost popytu do około 1,7%. Zmiany cen energii elektrycznej na rynku czeskim są silnie skorelowane ze zmianami na rynku niemieckim.

Moc zainstalowana w krajowych elektrowniach na Litwie wynosi 4,0 GW i ponad dwukrotnie przekracza wewnętrzne zapotrzebowanie, dlatego nie przewiduje się rozwoju Grupy ORLEN w obszarze energetyki na rynku litewskim. Zużycie energii przez odbiorców końcowych na Litwie w latach 2010-2013 było relatywnie stabilne. W latach 2013-2020 wg CERA oczekiwany jest dynamiczny wzrost popytu w średnim tempie około 3,5%.

W przyszłości prognozowany jest również dynamiczny rozwój energetyki odnawialnej (OZE) na świecie. Będzie on wspierany przez regulacje mające na celu ograniczenie emisji CO2 i preferencyjne traktowanie OZE. W 2014 roku UE uzgodniła cele dotyczące redukcji emisji CO2 i udziału OZE w zużyciu energii na 2030 rok. Cel dla redukcji CO2 wynosi 40% (w porównaniu z 1990 rokiem), zaś cel dla udziału OZE to 27%. Istotnym krokiem w kierunku porozumienia ogólnoświatowego było zawarcie porozumienia w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych pomiędzy USA i Chinami czyli największymi światowymi emitentami CO2.

W Polsce ponad 80% energii elektrycznej produkowane jest z węgla, stopniowo rośnie jednak udział OZE. W 2005 udział OZE w produkcji energii wyniósł 2,4%, natomiast w 2013 już 10,3%.

Działalność w 2014 roku

Konsekwentna realizacja celów zawartych w Strategii Grupy ORLEN na lata 2014-2017 zakłada modernizację istniejących aktywów oraz budowę nowych mocy opartych o wysokosprawną kogenerację.

Grupa ORLEN jest obecnie znaczącym producentem energii elektrycznej i cieplnej w Polsce, wykorzystywanej w dużej części na własne potrzeby produkcyjne. Jest również jednym z największych odbiorców gazu w Polsce i aktywnym uczestnikiem procesu liberalizacji rynku gazu. Konsekwentnie realizuje cele zawarte w Strategii Grupy ORLEN na lata 2014-2017, które zakładają modernizację istniejących aktywów oraz budowę nowych mocy opartych o wysokosprawną kogenerację.

Zgodnie z założeniami Strategii Grupy ORLEN na lata 2014-2017 uwzględniającymi zwiększenie produkcji energii, realizowane są projekty modernizacji istniejących źródeł wytwórczych oraz nowe inwestycje w postaci bloków gazowo-parowych.

Projekty realizowane we Włocławku i w Płocku to inwestycje w energetykę przemysłową, dostosowaną do potrzeb Grupy ORLEN. Obie jednostki będą cechowały: wyjątkowo wysoka sprawność produkcji energii elektrycznej, niski wpływ na środowisko naturalne oraz wysoki stopień wykorzystania w ciągu roku. Energia elektryczna produkowana przez oba bloki w skojarzeniu z ciepłem w procesie wysokosprawnej kogeneracji będzie wykorzystywana na potrzeby wewnętrzne Grupy ORLEN ale także sprzedawana na rynku krajowym.

W ramach budowy elektrociepłowni gazowo-parowej we Włocławku o mocy 463 MWe, ściśle powiązanej technologicznie z Zakładem Produkcyjnym ANWIL, w 2014 roku zakończono realizację większości prac budowlanych oraz dostawy wszystkich kluczowych komponentów. Rozpoczęcie funkcjonowania bloku planowane jest na 4 kwartał 2015 roku.

W 4 kwartale 2014 roku zawarto kontrakt na realizację inwestycji bloku gazowo-parowego w Płocku o mocy 596 MWe. Równolegle uruchomiono prace związane z przygotowaniem infrastruktury niezbędnej do podłączenia nowego bloku oraz rozpoczęto przygotowanie terenu pod inwestycję. Ukończenie realizacji inwestycji planowane jest na 4 kwartał 2017 roku.

Kontynuowany jest program zabudowy instalacji katalitycznego odazotowania i odpylania spalin na kotłach Elektrociepłowni w Płocku, który zostanie zakończony w roku 2016. Równolegle, budowana jest instalacja odsiarczania spalin według technologii mokro-wapiennej służąca do odsiarczania spalin ze wszystkich kotłów, której uruchomienie nastąpi jeszcze w 2015 roku.

Aktywa energetyczne w grupie ORLEN

W 2014 roku rozpoczęto również przetarg na modernizację elektrociepłowni Rafinerii Trzebinia. Docelowa moc elektryczna i cieplna bloku będzie wynosić około 14 MWe i około 96 MWt. Planowany termin rozpoczęcia inwestycji to 3 kwartał 2015 roku, a zakończenia – 4 kwartał 2017 roku.

W związku z planowanym wejściem PKN ORLEN na rynek obrotu energią elektryczną, w 2014 roku zawarto Generalne Umowy Dystrybucyjne umożliwiające dostęp do sieci dystrybucyjnej poszczególnych Operatorów Systemu Dystrybucji dotyczące bilansowania odbiorców. Wdrożony został również Centralny System Obrotu dla działalności na rynku hurtowym. Zawarto umowę z PSE na świadczenie usługi przesyłania energii elektrycznej, dzięki czemu koncern stał się bezpośrednim uczestnikiem Rynku Bilansującego.

W Polsce rozwija się również energetyka odnawialna, głównie wiatrowa. W 2014 roku trwały prace nad projektem ustawy o odnawialnych źródłach energii, który ma umożliwić dalszy zrównoważony rozwój OZE. Po zakończeniu procesu legislacyjnego Grupa ORLEN podejmie decyzje dotyczące zasadności realizacji projektów w tym obszarze.

Biuro Energetyki podjęło działania w zakresie mikrogeneracji dedykowanej dla sieci stacji własnych i budynków administracyjnych PKN ORLEN S.A. Dokonano oceny możliwości instalacji rozproszonych źródeł wytwórczych w formie paneli fotowoltaicznych (PV) i mikrowiatraków dla ok. 100 stacji własnych PKN ORLEN S.A. Obecnie prowadzony jest proces zakupowy mający na celu wyłonienie dostawcy do instalacji systemów PV w pilotażowej grupie stacji paliw, dla których współzasilanie energią elektryczną z odnawialnych źródeł energii rozpocznie się jeszcze w 2015 roku. W przypadku pozytywnych wyników projektu pilotażowego prace będą kontynuowane na innych obiektach.

Równolegle prowadzone są czynności, których przedmiotem jest zbadanie potencjalnych możliwości zagospodarowania terenów będących własnością PKN ORLEN SA pod budowę farmy (elektrowni) fotowoltaicznej.