4. Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach

Sporządzenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF wymaga od Zarządu dokonania profesjonalnych osądów oraz szacunków i założeń, które mają wpływ na przyjęte zasady rachunkowości oraz prezentowane wartości aktywów, pasywów, przychodów oraz kosztów. Szacunki oraz związane z nimi założenia opierają się na doświadczeniu historycznym oraz innych czynnikach, które są uznawane za racjonalne w danych okolicznościach, a ich wyniki dają podstawę profesjonalnego osądu, co do wartości księgowej aktywów i zobowiązań, która nie wynika bezpośrednio z innych źródeł.

W istotnych kwestiach Zarząd dokonując osądów, szacunków czy też przyjmując założenia może opierać się na opiniach niezależnych ekspertów. Osądy, szacunki i związane z nimi założenia podlegają bieżącej weryfikacji.

4.1.  Profesjonalny osąd

Nakłady na aktywa z tytułu poszukiwania i oceny zasobów mineralnych

Stosowanie polityki rachunkowości Grupy w odniesieniu do nakładów poniesionych na aktywa z tytułu poszukiwania złóż i oceny zasobów mineralnych wymaga oceny, czy przyszłe korzyści ekonomiczne, będące wynikiem wydobycia lub sprzedaży są prawdopodobne bądź nie istnieją jeszcze przesłanki pozwalające na oszacowanie zasobów. Przy oszacowaniu zasobów Grupa dokonuje estymacji przyszłych zdarzeń i okoliczności, w tym określenia czy wydobycie będzie uzasadnione z ekonomicznego punktu widzenia. Dodatkowe informacje przedstawiono w nocie 12.4.

Instrumenty finansowe

Zarząd dokonuje osądu w zakresie klasyfikacji instrumentów finansowych, oceny charakteru i zakresu ryzyk związanych z instrumentami finansowymi oraz zastosowania rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych. Instrumenty finansowe klasyfikuje się do poszczególnych kategorii w zależności od celu ich nabycia oraz charakteru nabywanych walorów. Dodatkowe informacje przedstawiono w nocie ‎32.

Inwestycje w jednostkach zależnych i współkontrolowanych

Grupa, niezależnie od charakteru jej zaangażowania w danej jednostce (jednostce, w której dokonano inwestycji) określa swój status oceniając, czy sprawuje kontrolę nad jednostką, w której dokonano inwestycji, a także ocenia czy sprawuje współkontrolę we wspólnym przedsięwzięciu biorąc pod uwagę wszystkie fakty i okoliczności. Dodatkowe informacje przedstawiono w notach 5 i 15.

4.2. Szacunki

Działalność poszukiwań i wydobycia zasobów mineralnych

Grupa szacuje wielkość zasobów na podstawie interpretacji dostępnych danych geologicznych i na bieżąco je weryfikuje w oparciu o kolejne odwierty poszukiwawcze, rozpoznawcze, próbną eksploatację, rzeczywiste wydobycie (produkcję) oraz czynniki ekonomiczne takie jak: ceny węglowodorów, warunki umowne czy plany inwestycyjne. Grupa dokonuje także szacunków kosztów niezbędnych do poniesienia w celu likwidacji odwiertów produkcyjnych i infrastruktury związanej z nimi.

Szacowane okresy użytkowania rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych

Jak opisano w nocie 3.4.11  oraz 3.4.14  Grupa weryfikuje przewidywane okresy użytkowania składników rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych co najmniej na koniec każdego roku. Dodatkowe informacje przedstawiono w notach ‎12 oraz 14.

Wycena nieruchomości inwestycyjnych

Szacunek wartości godziwej odzwierciedla warunki rynkowe na koniec okresu sprawozdawczego. Dodatkowe informacje przedstawiono w nocie 13‎.

Utrata wartości rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych

Zarząd dokonuje oceny, czy istnieją przesłanki wskazujące na możliwość wystąpienia utraty wartości pojedynczych składników aktywów lub ośrodków wypracowujących środki pieniężne. Stwierdzenie utraty wartości wymaga oszacowania wartości odzyskiwalnej. Dodatkowe informacje, w tym analiza wrażliwości wartości użytkowej oraz opis przyjętych założeń, przedstawiono w notach 12.2, 14.3, 18. Przeprowadzenie testu na utratę wartości aktywów z tytułu poszukiwań i wydobycia zasobów mineralnych wymaga oszacowania takich zmiennych jak: długoterminowe prognozy cen ropy naftowej (uwzględniając ceny historyczne, trendy cenowe i inne wydarzenia rynkowe), stopy dyskontowe, koszty operacyjne, rezerwy na likwidację, potencjał wydobywczy zasobów naturalnych oraz planowane wydobycie. Dodatkowe informacje zostały przedstawione w nocie 18.

Utrata wartości zapasów

Stwierdzenie utraty wartości zapasów wymaga oszacowania ich wartości netto możliwych do uzyskania. Dodatkowe informacje przedstawiono w nocie 19.1.

Utrata wartości należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności.

Zarząd dokonuje oceny, czy istnieją przesłanki wskazujące na możliwość wystąpienia utraty wartości należności uwzględniając przyjęte procedury wewnętrzne, w tym biorąc pod uwagę indywidualnie oceny kontrahentów pod kątem ryzyka kredytowego. Dodatkowe informacje przedstawiono w notach 20.1. i 32.5.2.

Rezerwy

Tworzenie rezerw wymaga dokonania szacunków prawdopodobieństwa wypływu korzyści ekonomicznych oraz określenia wysokości stanowiącej najbardziej właściwy szacunek nakładów niezbędnych do wypełnienia obowiązku obecnego na koniec okresu sprawozdawczego.

Najistotniejsze pozycje dotyczą rezerwy środowiskowej z tytułu rekultywacji środowiska gruntowo-wodnego w obrębie zakładów produkcyjnych, stacji paliw, terminali paliw oraz baz magazynowych, rezerwy na nagrody jubileuszowe i odprawy emerytalne i rentowe oraz rezerwy na emisje CO2